Tài nguyên rác

Tổng quan về tài nguyên rác – chất thải rắn sinh hoạt

Tài nguyên rác được nói đến ở đây chỉnh là “chất thải rắn sinh hoạt”

Theo báo cáo của Bộ Tài nguyên và Môi trường công văn số 6351/BTNMT-TCMT. Đánh giá trực quan các tác động tiêu cực của CTRSH (chất thải rắn sinh hoạt) đối với môi trường xung quanh. Trách nhiệm xã hội gồm: sức khỏe cộng đồng; kinh tế – xã hội; mỹ quan tại các đô thị, khu dân cư và nơi công cộng.

Nước rỉ với nồng độ ô nhiễm cao có chứa các thành phần kim loại nặng; chất nguy hại; và thành phần ô nhiễm khác. Khi không được xử lý đúng yêu cầu và triệt để sẽ dẫn tới ô nhiễm môi trường đất, nước mặt & nước ngầm. Từ đó dẫn đến các trường hợp CTRSH đổ vào mạng lưới thoát nước gây tắc nghẽn, tăng khối lượng trầm tích nạo vét hàng năm, khí nhà kính, ….

Hiện nay, khí thải từ các lò đốt CTRSH truyền thống có khả năng tác động ô nhiễm môi trường không khí nếu không được kiểm soát hiểu quả và xử lý đúng quy chuẩn.

Những chất phát sinh từ CTRSH hoặc nằm trong nước rỉ khi không được xử lý triệt để, sẽ sản sinh ra: vi khuẩn; mầm bệnh tồn đọng trong nước; CO; axit; dioxin; … Tất cả gây ra các bệnh liên quan đến hệ thần kinh, hô hấp (hen suyễn), tiêu hoá, suy tim, đặc biệt có khả năng gây ung thư rất cao.

Thống kê lượng chất thải sinh ra mỗi ngày

Theo số liệu thống kê từ Bộ Tài Nguyên & Môi Trường [Biểu đồ 01]. Có thể thấy được khối lượng CTRSH đến từ 2 nguồn chính bao gồm. CTRSH Đô thị chiếm 54% và CTRSH nông thôn chiếm 46% tổng lượng CTTSH hằng ngày.

biểu đồ thể hiện cơ cấu CTRSH Đô thị và CTRSH Nông thôn tại Việt Nam
Biểu đồ – 01: Tổng lượng CTRSH vào năm 2019 lên đến 70,000 tấn/ngày tương đương 25,5 triệu tấn trên năm

Nếu có thể sử dụng được 70,000 tấn rác thải/ngày một cách phù hợp và hiệu quả. Rác thải sẽ là nguồn tài nguyên vô cùng hữu ích đối với con người và môi trường tự nhiên.

Một số biện pháp xử lý CTR đang được áp dụng

Trên thực tế, các phương pháp chủ yếu xử lý rác thải sinh hoạt tiêu biểu là chôn lấp (cả bãi rác tự phát và bãi rác có quy hoạch) cần diên tích lớn. Dẫn tới gây lãng phí tài nguyên đất; gây ô nhiễm môi trường (nguồn nước, đất và không khí); tác động đến nguồn sống và sinh hoạt khu dân cư lân cận.

Để đối mặt và giải quyết các tồn đọng được nêu trên. Đã có những phương pháp xử lý rác thải sinh hoạt đã hỗ trợ phần nào trong việc giảm thiểu ô nhiễm môi trường như:

  • Tạo thành phân Compost: Bài toán kinh tế không hiệu quả, có thể gây ô nhiễm nguồn nước trấm trọng.
  • Khí hóa Plasma: Chi phí đầu tư & vận hành khá cáo, tính ổn định nằm ở mức trung bình…

Phần lớn các phương pháp xử lý CTR này đều đang bị hạn chế về công suất.

Do đó, thị trường cần có thêm một số giải pháp khác giúp: tối ưu hóa giá trị của CTR; công nghệ phù hợp đáp ứng nhu cầu với giá thành hợp lý; tiết kiệm & tận dụng tài nguyên; bảo vệ môi trường và mang lại lợi ích kinh tế lâu dài.

Tiềm năng điện rác ở thị trường Việt Nam

Từ lâu các bãi rác luôn là vấn đề gây nhức nhối đối với các cơ quan ban ngành. Khi rác thải không được xử lý hiệu quả và triệt để. Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, mà còn tạo ra một làn sóng phản hồi tiêu cực từ người dân xung quanh các bãi rác.

Vào năm 2014, hằng trăm người dân sinh sống tại khu vực bãi rác Ô Môn (TP.Cần Thơ) đã chặn các xe chở rác. Vì bãi rác quá bốc mùi và ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày.

Để giải quyết vấn đề, TP Cần Thơ đã chỉ đạo và xây dưng nhà máy đốt rác phát điện. Sau khi đi vào hoạt động cuối năm 2018, 70% lượng rác thải hằng ngày của Cần Thơ (400 đến 430 tấn rác) được xử lý. Đồng thời sản xuất ra khoảng 170.000 kWh điện mỗi ngày.

Dẫn chứng phản hồi từ thực tế:

Ông Việt L.V, báo Tài nguyên & Môi trường, 2019. “Mùi hôi không còn cảm thấy, việc xả khói cũng không còn xuất hiện, đặc biệt dòng nước thải thì trong vắt như nước mưa”

Qua đây, không khó để chúng ta có một cái nhìn khách quan về “Tài Nguyên Rác”.

Đầu tư và vận hành một nhà máy điện rác được cân nhắc là một giải pháp toàn diện nhất hiện nay. Với điểm mạnh là: tiết kiệm diện tích đất chôn lấp; lại tái tạo năng lượng theo đúng mục tiêu cả thế giới đang theo đuổi trong hiện tại; tương lai cho WTE (Waste To Energy).

Một số giá trị cốt lõi đối với sự hiện diện của nhà máy đốt rác phát điện ở Việt Nam như sau:

KINH TẾ:
  • Hạn chế tối đa lãng phí tài nguyên đất
  • Tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có
  • Tiết kiệm đáng kể tài nguyên thiên nhiên
  • Việc sử dụng nguồn nguyên liệu hoá thạch được hạn chế
  • Mang lại hiệu quả kinh tế tối ưu bao gồm tạo ra điện năng tiêu thụ trong nhà máy, nguồn điện có thể bán được và …
  • Các sản phẩm phát sinh như tro xỉ được tận dụng làm nguyên liệu xây dựng
MÔI TRƯỜNG:
  • Không cần phải chôn lấp (trạng thái cân bằng nước, đất và môi trường được ổn định)
  • Quy trình xử lý khỏi thải được kiểm soát nghiêm ngặt và khắt khe
  • Hạn chế tối đa ô nhiễm thứ cấp

Ưu điểm nổi bật nhất của công nghệ đốt rác phát điện là điện được sinh từ “tài nguyên rác”, mang tính ổn định cao. Hoàn toàn tách biệt với các dạng năng lượng tái tạo khác bao gồm điện gió phụ thuộc vào tính ổn định của nguồn gió, điện mặt trời dựa vào yếu tố nắng.

Tóm lại, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng nổ về số lượng các nhà máy điện rác từ vốn trong và ngoài nước là từ những giá trị kinh tế và nhân văn mà Điện rác mang lại.

Điểm mặt một số nhà máy điện rác lớn ở Việt Nam:

Nguồn: Theo thông tin từ PECC, 2019

  • Nhà máy điện đốt rác – Vietstar hiện đại nhất Việt Nam ở Củ Chi, TP.HCM (công suất 2.000 RTSH/ngày, công suất điện 40 MW)
  • Khởi công tháng 8/2019 – Nhà máy đốt rác phát điện lớn nhất Đông Nam Á tại Sóc Sơn (Công suất 4.000 tấn RTSH/ngày, công suất điện 75MW
  • Nhà máy đốt rác phát điện Phú Thọ (đốt 1.000 tấn rác thải sinh hoạt/ngày, công suất phát điện 18MW)
  • Nhà máy đốt rác Thanh Hóa (1.000 tấn rác thải sinh hoạt/ngày, công suất phát điện 18MW)
  • Nhà máy đốt rác thải nguy hại tại Thái Nguyên
  • Các nhà máy đốt rác thải sinh hoạt tại Hải Phòng, Khánh Hòa…

Trong vòng 10 năm tới, từ 2020 – 2030 Việt Nam sẽ có hơn 120 nhà máy đốt rác phát điện tại Việt Nam. Ông Nguyễn Tiến Nga – Chủ Tịch HĐQT tập đoàn năng lượng Thiên Phúc đưa ra dự đoán thực thi và lạc quan về tương lai của nghành điện rác Việt Nam.

Công nghệ điện rác

Hiện nay có rất nhiều công nghệ khá phổ biến trên thị trường Việt Nam. Để có một cái nhìn tổng quát về công nghệ đốt rác tạo điện, chúng ta có 3 bước đánh giá công nghệ điện rác từ: Lò đốt => Sinh Nhiệt => Lọc bụi phản ứng hóa học. Mô hình được thể hiện chi tiết gồm:

1. Lò đốt

Chất thải rắn sẽ được đưa vào Lò đốt dưới rác động của trọng lực sẽ di chuyển xuống buồng đốt sơ cấp. Tại đây, chất thải sẽ bị đốt cháy một phần – Cacbon hoá và nhiệt phân – tạo ra khí cháy.

Một số Thương hiệu lò đốt rác phát điện tiên tiến từ các quốc gia hàng đầu trên thế giới:

  • Martine – Đức
  • Hitachi Zosen – Nhật
  • Atlas, …

2. Hệ thống nồi hơi và Tuabin hơi phát điện

Trên cơ sở, bản hệ thống nồi hơi và turbin thường chủ yếu bao gồm các thành phần chính:

  • Nồi hơi chuyên dụng
  • Turbine hơi nước và máy phát điện hơi nước.
  • Hệ thống làm mát.
NỒI HƠI

Nồi hơi được xem và một trong những thiết bị chủ yếu của nhà máy nhiệt điện. Nhiệt lượng sẽ phụ thuộc vào độ cao của áp suất và nhiệt độ hơi nước. Từ đó cung cấp cho tua bin hơi nước sản xuất điện năng.

Trong xử lý rác thải rắn và chất thải rắn lò hơi được thiết kế riêng biệt. Để sử dụng hiệu quả nguồn điện phát sinh từ quá trình đốt. Nhiệt độ trong không khí tăng lên do quá trình đốt sẽ được dẫn qua nồi hơi tạo ra áp suất cao cho quá trình chạy tuabin.

TUA-BIN VÀ MÁY PHÁT ĐIỆN

Hơi nước tạo ra áp lực vận hành turbin khí, là quá trình chuyển đổi từ nhiệt năng thành cơ năng. Từ đó máy phát điện của hệ thống hoạt động và tạo ra điện năng.

HỆ THỐNG LÀM MÁT CHO MÁY PHÁT

Được hiểu là hệ thống giải nhiệt nước. Nước làm mát được cấp trực tiếp từ hệ thống bơm và giảm áp lực về nhiệt độ cho hệ thống máy phát.

Trên thc tế, có rt nhiu bãi rác Vit Nam (hơn 09 bãi rác) đã áp dng công ngh tái s dng ngun nước thi bao gm nước r rác, nước thi nguy hi, …. Bng công ngh RO-Rochem Đc, nước thi sau s lý đt chun đ áp dng vào các hot đng hng ngày như: làm mát tháp giải nhiệt, ty ra xe, sàn, trng cây…

TRẠM CẤP ĐIỆN CHO NHÀ MÁY

Lượng điện được sản sinh từ Máy phát điện sẽ được tập trung về trạm phát điện của nhà máy sử dụng. Phần dư tại thời điểm sản xuất được hoà vào lưới điện của địa phương.

3. Hệ thống lọc bụi phản ứng hóa học

Sẽ bao gồm một bộ thu bụi phản ứng hoá học theo kiểu khô, hiệu suất cao thông qua tấm chắn hoá học. Được tích hợp phủ sẵn trên túi lọc, nhằm tăng tính hiệu quả cho phản ứng hoá học. Bên cạnh đó, lá chắn hoá học được tráng lớp phủ, giúp bảo vệ tối đa khỏi khí axit nhằm tăng tuổi thọ bộ lọc.

Nước thải – nguồn tài nguyên và nguyên liệu

Tại các bãi rác tập trung và nhà máy đốt rác phát điện đều sinh ra nước rỉ rác. Theo chủ nhà máy và các bãi rác cung cấp, lưu lượng nước rỉ rác sẽ giao động từ 10% đến 20% tổng trọng lượng của rác.

Bên cạnh đó, nước rỉ rác là loại nước thải với nồng độ ô nhiễm và và nguy hại cực cao. Nếu không được xử lý hiệu quả sẽ gây ảnh hưởng nghiệm trọng đến đời sống, môi trường, sức khoẻ và giá trị của nhà máy – công ty.

Việc lựa chọn công nghệ hợp, nhà cung cấp uy tín tại Việt Nam luôn là vấn để các nhà đầu tư dành nhiều thời gian để đánh giá và lựa chọn. Đã không ít chủ đầu tư có được bài học đáng giá trong việc lựa chọn sai đơn vị và phương pháp xử lý. Như là:

  • Chí phí vận hành gia tăng đột biến, trong việc duy trì hoá chất để xử lý 1m3 nước rỉ rác. Sử dụng nhiều hóa chất cũng sẽ có những ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường
  • Các công nghệ truyền thống đã bị lỗi thời. Một số không còn khả năng đáp ứng các yêu cầu và tiêu chuẩn về chất lượng nước sau xử lý.

Yêu cầu diện tích lớn vận hành phức tạp. Nhiều công đoạn tham gia xử lý trong một quy trình, cần nhiều nhân công vận hanh, dẫn tới nguy cơ cao phát sinh lỗi từ con người.

Giải pháp xử lý nước rỉ rác của chúng tôi

Chúng tôi, Công ty dịch vụ kỹ thuật Thịnh Vượng chuyên xử lý và tái sinh nguồn nước thải: nước rỉ rác và nước thải nguy hại. Bằng kinh nghiệm chuyên sâu và công nghệ tiên tiến RO-Rochem từ Đức. Chúng tôi đã xử lý triệt để nước thải tại hơn 09 bãi rác tại Việt Nam. Với chi phí đầu tư và vân hành hợp lý, đã đem lại nguồn kinh tế tuần hoàn và hổ trợ các thương hiệu địa phương đạt được chứng chỉ xanh thông hổ trợ tích cực CSR (Cooprate Social Responsibily – Trách nhiệm doanh nghiệp đối với xã hội).

TVTS đồng hành cùng nhà máy đốt rác phát điện, tái sử dụng nguồn nước thải-nước rỉ rác tại Thanh Hoá với công nghệ RO-Rochem Đức.

Được sự tín nhiệm của ban lãnh đạo thành phố và các doanh nghiệp trong và ngoài nước, TVTS chung tay cùng nhà máy đốt rác phát điện tại khu vực miền Bắc Việt Nam. Thiết kế, thi công, lắp đặt thiết bị, công nghê xử lý nước rỉ rác và nước thải nguy hại

Nước rỉ rác và nước thải nguy hại sau xử lý, đạt tiêu chuẩn xả thải theo QCVN 40:2011 BTNMT. Ngoài ra, nước sau xử lý một phần sẽ phục vụ cho các hoạt động tại nhà máy bao gồm: Rửa xe, rửa đường, toilet, các công trình dân sự (bờ tường, nhà xưởng, đường xá, cầu cống, ….).

Hơn thế nữa là nguồn nguyên liệu thứ cấp luôn luôn có sẵn cho tháp giải nhiệt – một thiết bị không thể thiếu trong nhà máy đốt rác phát điện.

Tài liệu tham khảo:

 [1] Bộ Tài Nguyên & Môi Tường, “Báo Cáo Hiện Trạng Môi Trường Quốc Gia”, viewed 16 March 2021, Báo cáo số 6351/BTNMT-TCMT ngày 11/11/2020.

[2] Vietnamnet, 2019, “PECC1 tiên phong thiết kế các nhà máy điện rác ở Việt Nam”, viewed 15 March 2021

[3] NinhThuan GOV, 2011, “Phát triển điện rác ở Việt Nam: Doanh nghiệp không thể độc hành“, viewed 16 March 2021

Bài viết liên quan

Xử lý nước rỉ rác – trường hợp nghiên cứu cụ thể

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.